‘Eyes Wide Shut’: Film en boek strijden op toneel, en de muziek wint

'Laat mij in tranen mijn lot beklagen. En laat mij verlangen naar de vrijheid.' Waar zou mijn voorkeur naar uitgaan: boek, film of toneelstuk? Die vraag fascineerde me toen bleek dat Toneelgroep Maastricht het boek Droomnovelle van Arthur Schnitzler en de daarop gebaseerde film Eyes Wide Shut van Stanley Kubrick bewerkt had tot een nieuw toneelstuk. Eigenlijk was het geen eerlijke wedstrijd. De uitkomst stond al van tevoren vast. Ik lees en schrijf al verhalen zolang ik me kan herinneren. Ik leef literatuur. Dus Droomnovelle (1926) zou de winnaar zijn. Maar tijdens het lezen sloeg de twijfel toe. De personages in Droomnovelle zijn vlak en het plot verouderd, zoals ik eerder ook al op deze site berichtte. Welke moderne mens maakt zich nog druk over de fantasieën van z’n partner? Ieder mens heeft recht op z’n geheimpjes. En het spel met werkelijkheid en verbeelding is ook wel eens sterker uitgewerkt. Beleefden de saaie dokter Fridolin en zijn vrouw Albertine hun erotische avonturen...
Lees verder

Keistad Amersfoort – een kei in klassieke muziek?

Denkt u bij Amersfoort aan klassieke muziek? Ehm... Een nieuw initiatief moet hierin verandering brengen. Bij de opening van het culturele seizoen presenteerde Amersfoort Klassiek zichzelf met een mooie ambitie: de Keistad profileren als klassieke muziekstad. Een mooi initiatief wat mij betreft, want Amersfoort heeft op het gebied van klassieke muziek inderdaad het nodige te bieden. Zo is er Amerfortissimo, het jaarlijkse festival voor kamermuziek. Een initiatief van violiste Lonneke van Straalen dat inmiddels is overgenomen door de dames van het Ragazze Strijkkwartet. Het NRC was er dit voorjaar zeer positief over. Of neem Monteverdi XL, een ambitieus project van het Ensemble Le Nuove Musiche, dat jaarlijks gedurende een weekend aandacht besteedt aan de vespers van Monteverdi. Verder is de Keistad de thuishaven van Holland Opera, zijn er de Havikconcerten (een soort mini Prinsengrachtconcert) en is er Music on Chairs: een mooi project waarin sopraan Henriette Feith met authentieke instrumenten en topmusici aandacht vraagt voor onbekend barokrepertoire. Waarom concurreren? Aan sfeervolle monumentale gebouwen is in Amersfoort geen...
Lees verder

Eyes Wide Shut: waarom Schnitzlers ‘Droomnovelle’ nog best te lezen is.

Eind deze maand komt Toneelgroep Maastricht met ‘Eyes wide shut’. Het toneelstuk is een bewerking van de gelijknamige film van Stanley Kubrick. Die werd op zijn beurt geïnspireerd door ‘Droomnovelle’ van Arthur Schnitzler. Het boek verscheen negentig jaar geleden en zorgde voor een boel ophef. [box title="Het verhaal van Droomnovelle" style="glass"]De Weense dokter Fridolin is geschokt als zijn vrouw Albertine hem opbiecht dat ze in gedachten vreemd is gegaan. Na haar bekentenis wordt Fridolin weggeroepen voor een sterfgeval. Het is het begin van een nachtelijke tocht langs schemerachtige figuren die eindigt in een villa waar een geheim genootschap een seksuele ceremonie houdt. Fridolin wordt ontdekt, bedreigd en verwijderd. Als hij weer thuis komt, ontwaakt Albertine net uit een droom. In de armen van haar minnaar zag ze hoe Fridolin werd gehoond en gekruisigd. De volgende ochtend vervolgt Fridolin zijn tocht. Hij gaat op zoek naar de personages van de afgelopen nacht en meent in het mortuarium het lijk te zien van de gravin die hem...
Lees verder

Signs of Life: fotografische ode aan bermmonumenten

Bermmonumenten maken het onverwachts en gewelddadig toeslaan van de dood zichtbaar. Meestal langs de openbare weg maar soms ook op meer afgelegen plekken. De Amersfoortse fotograaf Jeroen Hansen fotografeerde er de afgelopen jaren honderden, met het onlangs verschenen fotoboek Signs of Life als resultaat. Een bosje bloemen vastgebonden op een ingedeukte vangrail. Kaarsen, foto´s of een teddybeertje bij een scherpe bocht. Twee kruizen aan de rand van een steil ravijn. We rijden of lopen er langs, vragen ons misschien een moment af wat er is gebeurd en gaan verder met ons bestaan. Fotograaf Jeroen Hansen: ,,Tijdens een vakantie op Lanzarote zag ik middenin het ruige verlaten landschap een kruis, een bloempje en een stapeltje stenen. Ik vond het een mystieke plek. Ik maakte een foto. Later op de vakantie kwam ik nog zo´n herinneringsplaats tegen. Ook die fotografeerde ik. Toen ik thuiskwam bekeek ik de foto´s en wist ik gelijk: hier moet ik wat mee doen.” Hansen sprong in zijn auto en reed...
Lees verder

´Zo´n akoestiek vind je nergens anders in de stad´

Ruim een jaar geleden vond het eerste concert plaats in De Mannenzaal. Meer succesvolle optredens volgden. Toch blijkt het lastig voor een laagdrempelig intiem podium een vaste plek te veroveren in het Amersfoortse kunstwereldje. Maar exploitante Anja Bakker blijft razend enthousiast en overtuigd van eigen kracht. “De sfeer, de ambiance, onze akoestiek: dat vind je echt nergens anders in de stad.” Eind april 2015: het Abos Ensemble uit Den Haag speelt de Stabat Mater (de klaagzangen van Maria bij het kruis) in de zelden uitgevoerde versie van componist Girolamo Abos. De première van de eeuwenoude Mannenzaal als concertpodium is een schot in de roos. Het optreden raakt in de voorverkoop al uitverkocht en na afloop zijn bezoekers en musici eensgezind positief. De muzikanten roemen de akoestiek, het publiek de historische ambiance. Of, zoals een van de aanwezigen het prozaïsch verwoordt: “de ruimte voegt iets toe aan de intimiteit van het concert en dat geeft extra lading aan de muziek.” Het is voor...
Lees verder
Waarom ´De meester van het Go-spel´opnieuw uitgegeven moet worden

Waarom ´De meester van het Go-spel´opnieuw uitgegeven moet worden

´De meester van het go-spel´ verdient een herdruk. Deze fascinerende novelle van de Japanse Nobelprijswinnaar Yasunari Kawabata (1899-1972) dreigt in de vergetelheid te raken. Het boek is alleen nog tweedehands en in enkele antiquariaten te koop.  Literatuur behoeft geen actualiteit. Maar toch: dit voorjaar speelde de Zuid-Koreaanse Go-wereldkampioen Lee Seedol een Go-tweekamp tegen de Google-computer Alpha Go. De machine won met 4-1. Het was voor het eerst dat een computer een topprofessional versloeg in een Go-wedstrijd. Dat computers in een spel mensen kunnen verslaan is oud nieuws. Maar voor Go werd dit lang onmogelijk gehouden. Bij het klassieke Oosterse bordspel gaat het erom de stenen van de tegenstander te omsingelen. Er zijn miljoenen zetten mogelijk en daardoor is Go veel complexer dan bijvoorbeeld schaken. Bovendien speelt de menselijke intuïtie tijdens het spel een belangrijke rol. Een paar dagen na de tweekamp ontmoette ik een kennis die een verwoed Go-speler is. Hij was aangeslagen door het verlies van de mens tegen de computer. Alsof...
Lees verder

Wachten op de klap die komen gaat

In Theater De Lieve Vrouw draait al sinds enkele weken Bittersweet. De documentaire volgt de Australische bokser Diana Prazak en haar trainer bokslegende Lucia Rijker op weg naar een titelgevecht. Het bekijken van Bittersweet is een zenuwslopende, nagelbijtende ervaring. Het is wachten op de klap die komen gaat. Overigens verklaarde de van oorsprong Amersfoortse regisseuse Marieke Niestadt tijdens de première in De Lieve Vrouw dat Bittersweet wat haar betreft helemaal niet specifiek over boksen gaat. ,,Het is het verhaal van iemand die er alles voor over heeft om haar doel te bereiken. Dat fascineerde mij er ook aan. Ik heb zelf helemaal niks met boksen.” Diana Prazak heeft 1 doel: ze wil de beste vrouwelijke bokser van de wereld worden. Daarvoor moet ze de Zweedse kampioene Frida Wallberg verslaan. Bittersweet volgt de laatste zes weken van de voorbereiding en het gevecht zelf. Een fascinerend verslag over onzekerheid, angst, de strijd tegen kilo´s (om in een bepaalde gewichtsklasse uit te komen mag een...
Lees verder
12